พุธ, 29 มี.ค. 2017
 
 

Resources

Login Form



Who's Online

เรามี 124 บุคคลทั่วไป ออนไลน์
บทบาทและความสำคัญของการขนส่งแบบต่อเนื่องที่มีผลต่อประเทศไทย
User Rating: / 5
แย่ดีที่สุด 
วันเสาร์ที่ 22 พฤษภาคม 2010 เวลา 09:42 น.
smaller text tool iconmedium text tool iconlarger text tool icon

Roles and Importance of Multi-modal Transportation in Thailand

โดย อรรคพล เซี่ยงโหล
สาขาการจัดการโลจิสติกส์
บัณฑิตวิทยาลัยการจัดการและนวัตกรรม
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

     ท่ามกลางการแข่งขันทางการค้าที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ การแสวงหาตลาดวัตถุดิบที่มีคุณภาพและมีต้นทุนต่ำที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ รวมไปถึงความสามารถในการจัดส่งสินค้าเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าด้วยระยะเวลาในการจัดส่งสั้นที่สุด ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่จะผลักดันให้ธุรกิจประสบความสำเร็จได้
     จะเห็นได้ว่าการขนส่งสามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจด้วยการสร้างความสะดวกทั้งด้านเวลาและสถานที่ ส่งผลให้บริษัทที่มีการจัดการการขนส่งที่ดีสามารถสร้างมาตรฐานได้ว่าจะมีสินค้าเพียงพอที่จะจัดจำหน่าย ณ สถานที่และเวลาที่ลูกค้าต้องการ ซึ่งถือได้ว่าเป็นปัจจัยพื้นฐานของความสามารถในการแข่งขันของแต่ละบริษัท การที่จะได้มาซึ่งความสำเร็จด้านงานขนส่งจำเป็นต้องเข้าใจถึงการปฏิบัติงานที่ซับซ้อน โดยสามารถแสดงโครงสร้างอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้าดังรูปที่ 1 
 


ที่มา : สาธิต พะเนียงทอง (2548)
ภาพที่ 1 รูปแสดงโครงสร้างของอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้า

     จากข้อมูลในภาพที่ 1 บริษัทจำเป็นต้องประสานงานในส่วนของการรับสินค้าเข้าและการส่งสินค้าออกที่มีความหลากหลาย รวมถึงส่วนของสินค้าก็จะถูกจัดการโดยการขนย้ายไปยังจุดต่างๆ ซึ่งความเป็นเจ้าของในตัวสินค้าก็จะเปลี่ยนแปลงไปด้วย
     ในส่วนของประเทศไทย เป็นที่ทราบกันว่าต้นทุนค่าขนส่งที่เกิดขึ้นจะมีสัดส่วนสูงที่สุดในต้นทุนโลจิสติกส์ประเทศไทย (แสดงไว้ในภาพที่ 2) และมีสัดส่วนการขนส่งเน้นไปใช้รูปแบบทางถนนเป็นหลัก (แสดงไว้ในภาพที่ 3)


ที่มา : www.tanitsorat.com
ภาพที่ 2 แสดงสัดส่วนต้นทุน Logistics ต่อ GDP ปี 2549

 


ที่มา : www.tanitsorat.com
ภาพที่ 3 แสดงสัดส่วนต้นทุนขนส่งแบ่งตามรูปแบบการขนส่งในปีตั้งแต่ปี 2545-2549

      ดังนั้นเมื่อพิจารณาถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของการขนส่งแต่ละประเภทจะมีลักษณะเด่นที่แตกต่างต่างกันไปซึ่งขึ้นอยู่กับความเร็ว ขนาดของการขนส่ง ค่าใช้จ่ายในการส่งและความยืดหยุ่น สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ควรใช้ในการพิจารณาเลือกทางเลือกใดทางเลือกหนึ่ง ซึ่งแบ่งออกเป็นตาราง ได้ดังนี้


ที่มา : Stock, J.R. L.M., Douglas, "Strategic Logistics Management", 4th Edition, McGraw-Hill, New York, 2001
ตารางที่ 1 แสดงการเปรียบเทียบรูปแบบการขนส่งตามลักษณะต่างๆ

     ในขณะที่หากเปรียบเทียบประสิทธิภาพของการขนส่งแต่ละรูปแบบต่อพลังงาน 1 ลิตรภายใต้สมมติฐานต่อระยะทาง 1 กิโลเมตร โดยเทียบเป็นเมตริกตันได้ดังนี้


ที่มา : กระทรวงคมนาคม
ภาพที่ 4 แสดงประสิทธิภาพการขนส่งต่อพลังงาน 1 ลิตร

    จากข้อมูลในภาพที่  4 ซึ่งแสดงประสิทธิภาพการขนส่งต่อพลังงาน 1 ลิตร จะเห็นได้ว่าประเทศไทยเน้นการขนส่งทางถนนเป็นหลักซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 88 ของการขนส่งสินค้าในประเทศทั้งหมด โดยมีประสิทธิภาพการขนส่งต่อพลังงาน 1 ลิตรเพียง 25.5 เมตริกตัน ดังนั้น การดำเนินงานทางด้านการขนส่งจำเป็นต้องใช้การบูรณาการของแต่ละรูปแบบการขนส่งเพื่อให้สามารถสร้างความสามารถทางการแข่งขันธุรกิจภาคการขนส่งกับนานาประเทศได้ กล่าวคือ ด้วยความซับซ้อนของโครงสร้างอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้า ประสิทธิภาพการขนส่งและข้อดี ข้อเสียแต่ละรูปแบบ ถ้าเรายังคงมีการจัดการการขนส่งแบบดั้งเดิม ถือว่าเป็นกิจกรรมตามหน้าที่ที่อยู่ในวงแคบเฉพาะภายในประเทศ แต่เนื่องมากจากการบริโภคนิยมที่เพิ่มขึ้น การรวมตัวกันของตลาดโลก และเทคโนโลยีที่พร้อมจะช่วยสนับสนุนการขนส่งสินค้า ดังนั้นจึงควรที่จะหาวิธีที่จะได้มาซึ่งการปฏิบัติการขนส่งที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
    จะเห็นได้ว่า รูปแบบการขนส่งแบบ Multi-Modal Transportation นับได้ว่ามีบทบาทสำคัญต่อการลดต้นทุนการขนส่งโดยรวม   ดังนั้นหากเราให้ความหมายตาม พระราชบัญญัติ การขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ พ.ศ. 2548 ซึ่งได้ให้นิยามว่า Multi-Modal Transportation คือ การขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบ ซึ่งหมายถึงการรับขนของโดยมีรูปแบบการขนส่งที่แตกต่างกันตั้งแต่สองรูปแบบขึ้นไป ภายใต้สัญญาขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบฉบับเดียว โดยเป็นการขนส่งจากสถานที่ซึ่งผู้ประกอบการขนส่งต่อเนื่องได้รับมอบของในประเทศหนึ่ง ไปยังสถานที่ที่กำหนดให้เป็นสถานที่ส่งมอบของในอีกประเทศหนึ่ง  
    ธนิต โสรัตน์ (2007) ได้อธิบายถึงลักษณะของการขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบจะประกอบไปด้วย
        1.การขนส่งสินค้า หรือการเคลื่อนย้ายสินค้าที่มีลักษณะหน่วยขนส่ง หรือพาหนะที่ใช้ในการส่งที่เหมือนกัน  ภายใต้รูปแบบหรือช่องทางการขนส่งหลายรูปแบบ
        2. เป็นการขนส่งที่มุ่งเน้นไปที่การทดแทนการขนส่งทางถนน โดยใช้ช่องทางในการขนส่งที่เน้นไปทางรถไฟ  และทางน้ำเป็นหลัก
        3. ให้ความสำคัญกับอัตราค่าใช้จ่ายในการขนส่งที่สามารถแข่งขันกับอัตราค่าใช้จ่ายทางถนน
        4. การขนส่งต่อเนื่องหลายรูปแบบทำให้เกิดประสิทธิภาพด้านต้นทุน
        5. ระยะเวลาในการขนส่งที่รวดเร็วจะต้องไม่มีการเปลี่ยนถ่ายสินค้า
        6. ช่องทางในการขนส่งจะเน้นไปที่การขนส่งทางรถไฟ ทางแม่น้ำ และทางทะเลเป็นหลัก
        7. จำกัดระยะทางในการขนส่งทางถนนให้น้อยที่สุด หรือใช้การขนส่งทางถนนเพียงระยะสั้นๆ ที่ช่วงต้นทางหรือช่วงปลายทางเท่านั้น
   ทั้งนี้สามารถวิเคราะห์การเชื่อมโยงการขนส่งหลากหลายรูปแบบแสดงได้ดังรูปภาพที่ 5


ที่มา : ธนิต โลรัตน์ (2007)
ภาพที่ 5 แสดงรูปแบบการขนส่งทางไกลซึ่งต้องมีการเปลี่ยนแปลงประเภทการขนส่ง

     แกนตั้งรูปภาพที่ 5 แสดงถึงต้นทุนรวมในรูปของตัวเงินและเวลาหรือทั้งสองอย่างรวมกัน แกนนอนแสดงระยะทางในเชิงเส้นตรง ณ จุดที่เป็นแหล่งสินค้า จากนั้นสินค้าจะถูกขนส่งโดยรถบรรทุกไปยังจุดเปลี่ยนถ่ายสินค้า ซึ่งสินค้าจะถูกขนส่งต่อไปด้วยวิธีอื่นอีก เช่น ทางรถไฟ, ทางน้ำ โดยการเปลี่ยนถ่ายสินค้าก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายในรูปของตัวเงิน เวลาและเส้นทางที่ยาวกว่า เนื่องจากต้องใช้เพื่อไปถึงจุดเปลี่ยนถ่ายสินค้า หลังจากสินค้าได้ถูกขนย้ายด้วยวิธีอื่นแล้ว จะถูกส่งถ่ายไปยังรถบรรทุกอีกครั้งเพื่อส่งไปยังจุดหมายปลายทาง กล่าวคือ ภาพที่ 5 แสดงให้เห็นถึงข้อได้เปรียบของการขนส่งที่ต้องใช้หลายวิธีหรือหลายยานพาหนะร่วมกัน เมื่อเทียบกับการขนส่งด้วยวิธีเดียว อีกนัยหนึ่งคือ ระยะทางที่คุ้มทุนพอดี (Break-even distance) จะขึ้นอยู่กับทั้งความแตกต่างของค่าใช้จ่ายระหว่างการขนส่ง 2 วิธี และค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการขนย้ายสินค้า ดังนั้นถ้าระยะทางที่คุ้มทุนพอดีอยู่ในช่วงหลายร้อยกิโลเมตรขึ้นไป การขนส่งในระยะทางไกลจึงจำเป็นต้องใช้การขนส่งหลายวิธีร่วมกันเพื่อทำให้เกิดการบริหารจัดการที่มีการเชื่อมโยงกันโดยต้องใช้เวลาและต้นทุนทางด้านการขนส่งให้น้อยที่สุด
     แต่ในทางปฏิบัติยังคงมีสิ่งท้าทายในการจัดการการขนส่งในหลายๆ รูปแบบเช่น ต้องมีการควบคุมทั้งสินค้าและงานเอกสาร ระดับความสามารถในการติดตามและการตรวจสอบสถานะของการจัดส่งสินค้าในแต่ละขั้นตอน การสื่อสารระหว่างองค์กรซึ่งเกี่ยวข้องกับการไหลของข้อมูลที่ใช้ในการปฏิบัติการ จำนวนชนิดของสินค้า ความซับซ้อนของกฎระเบียบและสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรม เป็นต้น ปัจจัยดังกล่าวข้างต้นนับว่ามีความสำคัญอย่างยิ่งเพราะถ้าข้อมูล ณ จุดส่งไม่ตรงกันหรือมีมาก น้อยเกินไป อาจทำให้เกิดความคลาดเคลื่อน การทำงานซ้ำซ้อนและความขัดแย้งในการทำงานโดยไม่จำเป็น เพราะฉะนั้นวิวัฒนการของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศจึงควรมีการพัฒนาควบคู่ไปกับการดำเนินการด้านการขนส่งของปรเทศ
     กล่าวโดยสรุป การขนส่งเป็นกิจกรรมที่มีบทบาทสำคัญที่ส่งผลต่อการพัฒนาความสามารถทางการแข่งขันของทุกภาคส่วน ดังนั้นหากตระหนักถึงข้อดีข้อเสียของแต่ละรูปแบบการขนส่งก็จะสามารถลดต้นทุนภาคการขนส่งลงได้ อย่างไรก็ตามการผสมผสานรูปแบบการขนส่ง ยังมีข้อจำกัดและยังไม่เกิดผลเป็นรูปธรรมมากนักในประเทศไทยเพราะยังขาดโครงสร้างพื้นฐานรองรับแต่การประยุกต์แนวคิดการเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งมาใช้ เพื่อให้สามารถการทำให้การขนส่งนั้นตรงเวลา ส่งมอบได้ตามคุณภาพและสถานที่ที่ตกลง ในปริมาณและราคาที่เหมาะสม ถือเป็นกุญแจสู่ความสำเร็จในการให้บริการลูกค้า ภายใต้เทคโนโลยีและระบบการทำงานที่รองรับโลกาภิวัตน์ และจะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ช่วยสร้างความสามารถทางการแข่งขันในธุรกิจภาคการขนส่งให้กับประเทศได้ไม่มากก็น้อย

บรรณานุกรม
    [1] ธนิต โสรัตน์.  2550.  How to apply Logistics and Supply Chain Management  การประยุกต์ใช้การจัดการโซ่อุปทานโลจิสติกส์.  กรุงเทพฯ : วี-เซิร์ฟ โลจิสติกส์
    [2] สาธิต พะเนียงทอง.  2548.  Supply Chain Strategy การจัดการโซ่อุปทานเชิงกลยุทธ์.  กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น
    [3] ชอพปรา. ซูนิล.  2545. การจัดการโซ่อุปทาน (Supply Chain Management 1st ed.) แปลโดย วิทยา สุหฤทดำรง.  กรุงเทพฯ : เพียร์สัน เอ็ดดูเคชั่น อินโดไชน่า
    [4] ธนิต โสรัตน์. “การพัฒนาระบบโลจิสติกส์ของประเทศไทย.”  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก : http://tanitsorat.com/file/45-2008_%E0%B8%81% E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B9%8C-(%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B9 %87%E0%B8%9A).ppt. สืบค้น 24 กรกฏาคม 2552


เอกสารเผยแพร่โดย http://www.logisticscorner.com, 22 พ.ค. 2553


จำนวนผู้ชม 18416 ครั้ง

  กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบก่อนเขียนข้อความเสนอแนะความคิดเห็นของท่าน(Comments) หรือให้คะแนนความนิยม (Rating) ของข่าวและบทความ